المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
789
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
مىشود و ممكن است معنا چنين باشد : مردان از طرف زنان خود حق داده شدهاند چهار ماه انتظار بكشند . مثل عبارت « لى منك نصر و معرفة » ( يعنى براى من از طرف تو كمك و يارى شناخت شده است » . 2 - مراد از « فئه » ( به معناى بازگشت ) ، جماع مىباشد ، به شرطى كه قادر بر جماع باشد و هيچ مانع شرعى يا عرفى نداشته باشد . اما اگر توانائى بر جماع نداشته يا مانع شرعى يا عرفى از جماع داشته باشد ، در اين صورت مراد از فئه اظهار عزم بر جماع خواهد بود . دليل اينكه انتهاى آيه بعد « فئه » غفران و مغفرت آورده شده است ، اينست كه در ايلاء به سبب اضرار به زوجه ، گناه و معصيت وجود دارد . 3 - از اينكه مدت زمان تربصّ ، چهار ماه ذكر شده است ، استفاده مىشود كه ترك وطى در بيشتر از چهار ماه جايز نيست و الّا نبايد زن حق مرافعه و مراجعه به حاكم را داشته باشد . 4 - « وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ » دلالت مىكند بر اينكه ايلاء در عقد متعه واقع نمىشود ، زيرا طلاق در نكاح موقّت وجود ندارد . امّا برخى از فقهاء قائلند كه در عقد موقّت نيز ايلاء ممكن است ، به اين صورت كه در آيه عبارتى را در تقدير مىگيرند به اين صورت كه « وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فيمن يقع بها فَإِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ » . ولى اين قول ضعيف است ، دليل آن نيز اصالت عدم تقدير و عدم ضرورت آن است . ثانيا لفظ « نّسائهم » اگرچه جمع مضاعف و از الفاظ عموم است ، اما با روايات اهل بيت هدى ( عليهم السّلام ) تخصيص خورده است . عبارت « فَإِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ » متضمّن تهديد مىباشد و معناى « عزم » اراده محكم بر انجام كارى است . * * *